Tutrial dla twórców konkursów

Zaczynając od części motywującej:

Wbrew pozorom, tworzenie konkursów nie jest wcale takie trudne jak może się na pierwszy rzut oka wydawać; wręcz przeciwnie – to twórcza zabawa, dodatkowo poszerzająca Waszą wiedzę. Zatem nie bójcie się, to nie gryzie! Czerpcie przyjemność z całego procesu tworzenia, jak i z jego finału, czyli przeprowadzenia stworzonego przez siebie punktu programu. Robimy to w końcu dla wspólnej zabawy.

A przechodząc do sedna zaczynamy od… planu poradnika:

  1. Wybór tematu
  2. Wybór formy konkursu
  3. Przygotowanie treści i zgromadzenie materiałów
  4. Testy, porządkowanie, dogrywanie szczegółów
  5. Realizacja
  6. Retrospekcja
  7. Ostatnie uwagi

1. Wybór tematu

Przy tworzeniu konkursów jest to zdecydowanie najłatwiejsza część zadania. Najczęściej będzie to Wasz konik, czyli coś, co lubicie i/lub się tym interesujecie. Kiedy już znajdziecie takie coś (książka, serial, film) zastanówcie się, czy interesują się tym też inni i czy będą chcieli wziąć udział w Waszym konkursie. Może się niestety okazać, że wybrane przez Was zagadnienie jest słabo znane lub zbyt mało rozległe, by przygotować wystarczającą ilość pytań. W takim przypadku warto się zastanowić czy można je bardziej rozwinąć. Trudno przygotować konkurs dotyczący jednej książki, ale pytać o ogół twórczości autora będzie już łatwiej. A może wybrany tytuł jest częścią jakiegoś cyklu lub nawiązuję do jakiejś innej książki o podobnej tematyce? Pamiętajcie jednak, by przy tworzeniu takich połączeń kierować się jakąś zasadą – będzie to wskazówka dla uczestników oraz dla nas, organizatorów, że wasz konkurs jest właśnie tym, na który czekamy. Bardzo często wybieranymi tematami są:

  • Ciekawe książki lub cykle książek fantastycznych
  • Film, lub zbiór filmów o tej samej tematyce lub filmy tego samego reżysera
  • Serial lub seriale TV (w historii Pyrkonów były już nawet konkursy z polskich telenowel…!)
  • Postacie fikcyjne lub rzeczywiste
  • Rasy baśniowe lub fantastyczne lub pozaziemskie itp. (nawet kucyki też mogą być tematem konkursu)
  • Gry fabularne (zarówno ich fabuła jak i mechanika)
  • Gry video
  • Tematyka mieszana

2. Wybór formy konkursu

Gdy mamy już wybrany temat konkursu, pora na jego przygotowanie. Fajnie byłoby, gdyby wasz konkurs był ciekawy i pozwalał się uczestnikom dobrze bawić. Niestety coraz częściej docierają do nas głosy, że część konkursów jest nudna. Aby tego uniknąć proponujemy, byście spróbowali opracować wasz konkurs w innej formie. Najczęściej rozróżniamy poniższe formy:

  • Pytanie – Odpowiedź
  • Kalambury (rysowane, pokazywane, opowiadane)
  • Zadania do wykonania
  • Pokaz
  • Mieszane

Najczęściej konkursy to odpytywanie uczestników, może jednak watro podpatrzeć sposoby inne, niż te znane ze szkolnej ławki. Z pomocą przychodzą nam tu na przykład teleturnieje. Może do waszego konkursu pasuje forma 1 z 10 (konkurs indywidualny) lub Familiady (konkurs drużynowy), może będziecie podawać odpowiedzi, a uczestnicy będą zadawać pytania jak w Va Banque? Wszystko zależy tylko od Was. Część pytań można zamienić na zadania (pamiętajcie wszakże, że muszą one być bezpieczne dla Uczestników oraz sal konkursowych). W takich wypadkach można kazać komuś zanucić motyw przewodni z serialu albo kazać odtworzyć jakąś scenkę lub wybrać przedmiot dla jakiejś postaci. Przygotowanie tego typu zadań wcale nie jest takie trudne, jednak należy pamiętać by przygotować wszystkie niezbędne rekwizyty i by były one dość charakterystyczne. Dlatego najbardziej ciekawą formą jest połączenie krótkich rund, każdej w innej formie.

3. Przygotowanie treści i zgromadzenie materiałów

Dobrze, wybraliśmy temat i treść, czas na najbardziej pracochłonny element przygotowania konkursu. Zebranie materiałów. Zarezerwujcie sobie na to sporo czasu… W zależności od wybranej formy konkursu, teraz zbieramy pytania, zadania i hasła. Należy wykonywać to sukcesywnie, zgodnie z jakimś założonym planem. Najłatwiej jest zbierać materiały w trakcie np. czytania książki, oglądania filmu, którego dotyczy tematyka itp. Ale oczywiście nic nie stoi na przeszkodzie byście usiedli sobie spokojnie przy stole i zaczęli układać pytania. Układając pytania lub zadania należy pamiętać o (jeśli nie zaznaczono inaczej, to słowo „pytanie” może odnosić się też do zadania, hasła czy polecenia):

  • Pytania mają być zwięzłe i jasne, wyraźnie wskazujące, co ma zrobić uczestnik.
  • Wymyślając pytanie należy zapisać sobie od razu przy nim odpowiedź i źródło (napisać, z jakiej książki, filmu, odcinku serialu czy gry pochodzi)
  • Jeśli pytanie jest niejednoznaczne – zapisz wszystkie dopuszczalne odpowiedzi
  • Określ poziom trudności pytania. Pamiętaj, że coś łatwego dla Ciebie, może być piekielnie trudne dla kogoś innego.
  • Tworząc zadanie, napisz krótko, jakie są ograniczenia – tak by uczestnicy mogli wiedzieć, o co ci chodzi.
  • Zbierając rekwizyty do zadań, staraj się by były małe, łatwe do zabrania ze sobą na konkurs. Jeśli jakiś rekwizyt jest zbyt duży, niebezpieczny, ciężki to dobrze jest zabrać jego np. zdjęcie lub stworzyć „rekwizyt zastępczy” (uczestnicy z uśmiechem przyjmą kartkę z namalowanym płomieniem jako rekwizytem ognia).
  • Rekwizyty nie mogą być niebezpieczne!
  • Gdy konkurs realizujecie w grupie, to przy pytaniu zapiszcie, kto jest ekspertem przy tym zadaniu, będzie to osoba, która będzie rozstrzygać poprawność odpowiedzi.
  • Pytania możecie podeprzeć filmikiem, obrazkiem lub dźwiękiem odtwarzanym z komputera.
  • Pytania nie powinny się powtarzać.
  • Gdy zamierzamy prowadzi konkurs po polsku – mimo że przeczytaliśmy książkę X lub obejrzeliśmy film Y po angielsku (lub w jakim innym języku) to należy sprawdzić pytanie i zapisać odpowiedź wg oficjalnego tłumaczenia.

Postarajcie się zebrać jak najwięcej pytań, zadań, haseł i poleceń. Gdyż tak naprawdę od ich liczby zależy dla ilu uczestników zorganizujecie konkurs.

4. Testy, porządkowanie, dogrywanie szczegółów

Mamy już pytania, zadania i całą resztę. Teraz pozostaje nam sprawdzenie czy wszystko gra. Należy przeczytać wszystkie zgromadzone pytania, sprawdzić czy mają odpowiedzi, czy się nie powtarzają. Następnie dzielimy sobie je zgodnie z założoną formą konkursu na grupy. Wydzielamy około 50-60% na główną część konkursu, a z reszty przygotowujemy pulę finałową i dogrywkę. To teraz, wiedząc ile macie pytań w głównej części konkursu, określacie dla ilu uczestników przygotowaliście konkurs. Pamiętajcie, że w każdej formie dobrze jest by na uczestnika przypadało ich więcej niż 3. 5-7 byłoby w sam raz (lecz tak naprawdę jest to uzależnione od czasu, jakim dysponujecie). Jeśli ilość pytań jest zbyt mała, należy niestety wrócić do etapu trzeciego i przygotować ich więcej lub zmienić kilka na zadania, które zajmują troszkę więcej czasu.

Po zrobieniu tego należy przetestować w jakimś skromnym gronie (rodzeństwo, znajomi, a nawet rodzice się nadają) nasz konkurs i jego formę. To teraz należy sobie zaplanować kolejność etapów oraz Waszą w nich rolę. Powinniście spróbować chociaż przeprowadzić przynajmniej raz cały konkurs w takim testowym gronie. Wyłapiecie w ten sposób pomyłki, błędy i zauważycie gdzie musicie jeszcze coś poprawić. Da to wam też szanse zaznajomić się z rolą i stresem prowadzącego konkursu.

5. Realizacja

Ufff, jesteśmy już na konwencie, zaraz zacznie się konkurs. Przećwiczyliśmy go i wszystko wydaje się OK. Co dalej? Rozluźnijcie się, będzie dobrze. Rozpoczynając konkurs, jeszcze przed tym jak padnie pierwsze pytanie jasno i wyraźnie opowiedzieć wszystkim zgromadzonym, jakie są zasady Waszego konkursu:

  1. Dla ilu uczestników?
  2. Jaka jest tematyka konkursu?
  3. Jaka będzie forma konkursu?
  4. Jakie mają obowiązywać zasady (np. ile czasu dajecie na odpowiedź, czy pozwalacie na przejmowanie pytań itp.)?
  5. Jaką przyjmujecie zasadę postępowania w przypadku kwestii spornych?
  6. Jak wygląda punktacja i sposób wyłonienia finalistów i zwycięzcy?
  7. Gdy konkurs dotyczy książek to określamy na podstawie, jakiego tłumaczenia i jasno o tym informujemy.

Może się okazać, że ktoś po tym opuści salę – nie przejmujcie się tym (chyba, że wszyscy sobie pójdą): czasem uczestnicy mogą pomylić konkursy i dobrze jest jasno powiedzieć, z czego jest konkurs by potem nie było problemów.

Prowadząc konkurs należy pamiętać:

  1. Należy sobie zanotować wcześniej imiona lub nicki uczestników lub nazwy drużyn.
  2. Dobrze jest, by ktoś nam pomagał w prowadzeniu punktacji.
  3. Starajmy się być bezstronni. Jeśli biorą w konkursie udział nasi znajomi – nie faworyzujmy ich.
  4. Mówimy głośno, ale nie krzyczymy, wyraźnie i w normalnym (dla innych) tempie. Uczestnicy mają nas usłyszeć i zrozumieć (rzucie gumy czy jedzenie czegoś w trakcie odpada).
  5. Nie śpieszymy się – nikt nas nie ściga – a zarazem nie wydłużajmy. Czas jest ograniczony, a każdy z uczestników chce się wykazać.
  6. Jeśli robimy dłuższy konkurs (2h) dobrze jest zrobić w połowie 2-3 minutową przerwę.
  7. Uczestnikom, nawet tym nieznającym najprostszych pytań, należy się szacunek. Dlatego z nikogo nie wyśmiewamy się, nie krytykujemy, nie kpimy. Każdy może się pomylić, każdy może mieć gorszy dzień.
  8. Jako prowadzący możecie również wymagać wzajemnego szacunku od uczestników. Jeśli czyjeś zachowanie może Wam się nie spodobać i mimo upomnienia dalej ktoś psuje takim zachowaniem (lub w jakikolwiek inny sposób) atmosferę konkursu – macie prawo go wyprosić. Taki przypadek należy sobie zapisać, a potem poinformować szefa bloku konkursowego.
  9. Nie robicie konkursu za karę, ani nie jest to wasza łaska względem uczestników. To od was zależy, jaka będzie atmosfera i czy uczestnicy będą się dobrze bawić.

6. Retrospekcja

Inaczej mówiąc podsumowanie przeprowadzonego właśnie konkursu. Retrospekcja ma w głównej mierze służyć Wam. Od razu po przeprowadzonym konkursie dobrze jest zapytać się kilku uczestników i widzów, jak im się podobało. Czy forma konkursu i temat im odpowiadał, czy sposób podejścia do tematu i stopień trudności pytań był dobrze dobrany, czy konkurs przebiegał gładko i sprawnie oraz czy wyłapali jakieś potknięcia? Nie bójcie się krytyki: ta uzasadniona pomoże Wam przygotować lepszy konkurs za rok. Postarajcie się zapisać lub zapamiętać wszelkie uwagi, jak również swoje przemyślenia.

Po powrocie do domu i odespaniu konwentu, usiądźcie sobie spokojnie i przejrzyjcie cały konkurs. Postarajcie się go odtworzyć tak, jaki miał przebieg i porównajcie z zapisanymi (lub zapamiętanymi) uwagami na temat tego, co było nie tak. Zaznaczcie pytania, które sprawiły kłopoty i zastanówcie się, czemu. Poprawcie, jeśli uważacie, że coś można poprawić. Jeśli coś wam przestało odpowiadać – zmieńcie. Zaznaczcie pytania, których użyliście i dopiszcie pytania, które w trakcie wam przyszły do głowy.

A potem zajrzyjcie na Pyrforum do działu z konkursami. Załóżcie temat, w którym poprosicie, by ludzie się wypowiedzieli, co myślą o Waszym konkursie. Może ktoś coś napisze, co Wam umknęło… albo po prostu podziękuje za wspaniały konkurs.

7. Ostatnie uwagi:

Na zakończenie zbiór uwag do zapamiętania:

  1. Wybierając temat konkursu należy zwrócić też uwagę czy temat nie jest wyeksploatowany – może się okazać, że taki konkurs nie zostanie dobrze odebrany lub nie trafi do ramówki programowej. Starajcie się zatem tworzyć konkursy ciekawe, w miarę niepowtarzalne i oryginalne.
  2. Temat konkursu nie powinien być wulgarny ani w żaden sposób uderzający w przyjęte powszechnie w naszym kraju normy kulturowe
  3. Warto pamiętać, że forma konkursu określa, jakie materiały należy zgromadzić, ale można ją dostosować do już zgromadzonych zasobów. Jeśli mamy więcej zadań niż pytań można zrobić konkurs w formie zadań do wykonania, a na finał przeznaczyć pytania.
  4. Konkurs mieszany zwykle jest ciekawszy i wbrew pozorom łatwiejszy do przygotowania (można zrobić mniej pytań, a runda np. z zadaniami może się ograniczyć do 1-2 zadań na osobę) i pozwala się wykazać większej liczbie uczestników.
  5. Przygotowując materiały na konkurs, takie jak rekwizyty, dane na komputer itp. pamiętajcie o tym, że wymagają one dostarczenia organizatorom, często z wyprzedzeniem...
  6. ...więc jeśli odczuwacie taką potrzebę, możecie zgromadzone materiały wysłać wcześniej pocztą lub kurierem (odpowiednio wcześniej) na konwent – ale wówczas należy to wcześniej uzgodnić z organizatorami.
  7. Dane na komputer (zdjęcia, obrazki, filmiki, dźwięki) dobrze jest mieć przygotowane na kilku nośnikach i profilaktycznie wysłać mailem – nawet, jeśli zabieracie swojego laptopa.
  8. Musicie się zgłosić wcześniej (najlepiej na kilka godzin przed rozpoczęciem waszego punktu programu) do szefa bloku konkursowego, przynajmniej w celu „zameldowania się”, odebrania pyrfuntów na nagrody i formularza konkursowego.
  9. Możecie skorzystać z pokoju prelegentów w celu ostatniego przejrzenia pytań, sprawdzenia nośników z danymi i przećwiczenia przebiegu konkursu.
  10. Konkurs prowadzicie nie za karę, ani nie z musu. Robicie to dla Waszej jak i uczestników przyjemności. Wy jesteście w głównej mierze odpowiedzialni za atmosferę na konkursie. Postarajcie się cieszyć konkursem i pozwólcie uczestnikom i widzom na to samo.
  11. Gdy chętnych do wzięcia udziału jest więcej niż przewidzianych miejsc, można zrobić 2 osobowe grupy. Nie twórzcie jednak wtedy grup większych, gdyż konkursy drużynowe należy wcześniej zgłosić szefowi bloku konkursowego (przewidziana jest między innymi inna pula pyrfuntów na takie konkursy) – najlepiej w formularzu zgłoszeniowym konkurs (pole Uwagi).
  12. Gdy chętnych jest więcej niż miejsc, a w śród chętnych znajdują się wasi znajomi, z którymi widujecie się na co dzień – grzecznie z nimi porozmawiajcie, prosząc, by zrobili miejsce innym. Możecie zawsze zorganizować osobno konkurs specjalnie dla nich. Jeśli jesteś w dodatku z Poznania, możesz zawsze taki konkurs dla nich zorganizować na Środowych Spotkaniach Drugiej Ery.
  13. Każdemu uczestnikowi, tak samo jak prowadzącemu, należy się szacunek. Zabronione jest niekulturalne zachowanie podczas konkursu (jak i innych atrakcji pyrkonowych).
  14. Gdy ktoś przeszkadza w prowadzeniu konkursu, należy zwrócić takiej osobie uwagę. Jeśli się nie podporządkuje, należy grzecznie poprosić o opuszczenie sali. Gdy to nie poskutkuje – proszę wówczas zgłosić się do dowolnego z organizatorów o pomoc.
  15. Prywatna uwaga szefa bloku konkursowego: NIE PRZEPROWADZAMY KONKURSU BĘDĄC POD WPŁYWEM!
  16. Wszelkie problematyczne kwestie związane z konkursami, salami konkursowymi, godzinami itp. zgłaszamy do szefa bloku konkursowego. Gdy pojawią się problemy z przeprowadzeniem konkursu, w miarę możliwości zgłaszamy to jeszcze przed konkursem.